شناسه پست: 21154
بازدید: 32

انواع خواب ، ساعات خواب – قیلوله ، فیلوله ، عیلوله ، حیلوله و … را در این مقاله بررسی خواهیم کرد

به مقل از باشگاه خبرنگاران جوان، ناصر رضایی پور  در مورد اهمیت خواب گفت: خوب و به‌اندازه خوابیدن و استراحت مناسب، یکی از شش اصل ضروری تندرستی از نظر متخصصان طب ایرانی است.

بهترین زمان برای خواب

وی با اشاره به اینکه بهترین زمان خواب، از آغاز شب تا نیمه‌شب، یعنی حدود ساعت ۹ شب تا ۴ صبح است ادامه داد: ارزش هر ساعت خواب از ۹ تا ۱۲ شب را دو تا سه‌برابر خواب پس از نیمه‌شب دانسته‌اند.

متخصص طب سنتی بهترین زمان خواب را ۹ شب تا ۴ صبح دانست و گفت: ۵ نوع خواب روزانه وجود دارد که خواب در برخی از این زمان‌ها مفید و در برخی دیگر مضر است.

خواب های مضر

این متخصص طب سنتی با تاکید بر اینکه حکمای طب ایرانی انواع خواب در روز را مضر شمرده‌اند و به جهت اهمیت فراوان، برای آن‌ها نام‌های جداگانه گذاشته‌اند گفت: عیلوله، خواب بین اذان صبح و طلوع خورشید است و خواب در این زمان، پوست چهره را زشت و زرد می‌کند.

فیلوله، خواب اول روز است که عنوان شده خواب بی‌عقلان است، زیرا موجب سردی بدن و کسالت و بی‌نشاطی در طول روز می‌شود.

حیلوله نیز خواب پس‌از ظهر است حیلوله یعنی حایل میان انسان و نماز ظهر و عصر. این خواب به شرط کوتاه‌بودن (۲۰ دقیقه)، اشکالی ندارد، ولی بهتر است از آن پرهیز شود.

غیلوله را نیز خواب حدود نیم‌ساعت پیش‌از غروب دانست و گفت: خواب عصرگاهی موجب کندذهنی و حماقت است و فرد را بسیار کسل و بی‌حوصله می‌کند.

وی افزود: از سوی دیگر خواب از اذان مغرب تا زمان عشاء (حدود دو ساعت پس‌از اذان مغرب) نیز مناسب نیست و بزرگان گفته‌اند پریشانی و فقر می‌آورد.

قیلوله نیز خواب حدود نیم‌ساعت پیش‌از اذان ظهر تا اذان ظهر است و شرط این خواب، رعایت الگوی درست خواب شبانه و سحرخیزی است و در این صورت این خواب نیم‌ساعته، بسیار مفید بوده، موجب نشاط و تقویت قوای مختلف بدن می‌شود.

وی گفت: با اصلاح تدریجی الگوی خواب، نتیجه شگرف آن را در بهبود وضعیت جسمی و کارایی ذهنی خود خواهید دید. کار‌هایی که در زمان آخر شب انجام می‌دهید را به آغاز پگاه منتقل‌کنید و این کار نیز سخت نیست.

.

در روایات چند نوع خواب معرفی شده برای هر یک اثراتی بیان شده است. تحقیقات تجربی نیز این مطالب را تأیید می‌كند.

خواب غفلت

خوابیدن در مجلس پند و یادآوری است.

حضرت آیت الله مجتهدی(ره) می فرمودند: یكی از خطباء تهران می فرمودند: همیشه شخصی را می دیدم كه در جلسات متعدد پای منبر من می آید ، لذا من هم نمی توانستم مطالب تكراری را بگویم ، روزی به او گفتم : امیدوارم صحبتهای من برای شما مفید باشد ، و باعث تضییع وقتتان نباشم زیرا شما را می بینم كه الحمدلله مقید به شنیدن صحبتها و احادیث این حقیر هستید ،

او گفت : بله ، مدتی است كه دچار بی خوابی شده ام ، و دكتر هم توصیه كرده است كه سعی كن بیشتر استراحت كنی و بخوابی ، اما با این وجود خوابم نمی برد ولی در پای منبر شما نمی دانم چگونه است كه از همه جا بهتر می خوابم در آن موقع متوجه شدم كه این شخص برای خوابیدن می آید نه برای درک مطلب .

ظاهراً منبریها و وُعّاظ ، هم كار پدر را می كنند ، چون نصیحت می نمایند ، و هم كار مادر را ، چون لالائی می خوانند. (آداب الطلاب ، ص349)

خواب بعد از عصرمكروه است .

چنانكه از امیر المومنین ( علیه السلام ) روایت است خوابیدن بین الطلوعین و بین العشائین ( بین نماز مغرب و عشاء ) موجب پریشانی و فقر می شود

خواب بدبختی

خوابیدن در وقت نماز است.

خواب فیلوله ( خواب لعنت )

خواب بعد از طلوع آفتاب است كه انسان را كسل می كند .

خواب عیلوله ( خواب عذاب )

خواب بین الطلوعین ؛ از فجر (نماز صبح) تا طلوع آفتاب كه مذموم و بد می باشد.

در روایات از خوابیدن قبل از طلوع آفتاب ، بسیار نهی شده و مكروه است .

روایات و احادیث درباره خواب

حضرت رسول (صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِه ) : زمین به سوی خدا ناله و فریاد می كند از سه چیز : … خواب كردن بر آن قبل از طلوع آفتاب .

حضرت صادق (علیه السلام ) : خواب بامداد شوم است و روزی را منع می كند و رنگ را زرد می كند و صورت را زشت می كند … و بدرستی كه خداوند روزی را مابین طلوع صبح تا طلوع آفتاب قسمت می نماید … و مرغ بریان و ترنجبین بر بنی اسرائیل در این وقت نازل می شد ، هر كه در این وقت خواب بود ، بهره او نازل نمی شد . (حلیة المتقین، ص170)

اما در چند حدیث این خواب را اجازه داده اند؛

حضرت صادق(علیه السلام) به شخصی فرمودند كه چون نماز صبح كردی و ذكر خدا (تعقیبات) خواندی ، اگر قبل از طلوع آفتاب بخوابی اشكالی ندارد .

چنان چه در حدیث صحیح است كه امام رضا(علیه السلام) به شخصی فرمود كه فردا بعد از طلوع آفتاب بیا كه من بعد از نماز صبح خواب می كنم .(حلیة المتقین، ص170)

پس اگر كسی شب زنده داری داشته و نمازش را اول وقت خوانده، اشكالی ندارد كه بعد از نماز صبح كمی بخوابد تا دوباره سرحال شود و بتواند به فعالیت روزانه بپردازد.

خواب قیلوله ( خواب راحت )

خواب قبل از ظهر تا ظهر و بعد از نماز ظهر تا عصر است، كه مستحب است و در آن وقت اگر كسی خوابی ببیند دروغ نمی شود .

و این خواب رفع كننده كسالت و هضم كننده غذا است .

شخصی به خدمت حضرت رسول (صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِه) آمد و عرض كرد كه من حافظه قوی داشتم و اكنون فراموشی بر من غالب شده است .

حضرت فرمودند كه آیا خواب قیلوله می كردی و حال ترک كرده ای ؟ گفت : بلی . حضرت فرمودند كه باز خواب قیلوله بكن . چنان كرد و حافظه اش برگشت .

و در روایت دیگر است كه خواب قیلوله نعمت است و نیكو یاوری است بر بیداری و عبادت شب . (حلیة المتقین ، ص170)

خواب قیلوله مستحب و مخصوص نیمروز اما كوتاه است.

ساختار وجودی انسان به نوعی است كه در طول شبانه روز و بعد از یک دوره بیداری به استراحت و خواب نیاز دارد.

هنگامی كه خورشید در مغرب پنهان می گردد و تاریكی گسترده می شود، همه چیز تعطیل شده و هنگام خواب و استراحت فرا می رسد تا بدن با استراحت شبانه و تجدید نیرو دگرباره در روز به كار و فعالیت برخیزد.

خداوند شب را آفرید تا انسان در آن آرامش پیدا كند.

اما خوابیدن به مدت كوتاه در طول روز انكار نشده و حتی از فوایدی برخوردار است.

چنین خوابی موجب تجدید قوا و بازیابی نیرو می شود. (ر ک: شهید دكتر پاک نژاد، اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، ج 17، ص 153.)

خواب رخصت (خوابی كه اجازه داده شده)

خوابیدن بعد از نماز عشا است.

خواب حسرت

خوابیدن در شب جمعه است.

خواب حیلوله

خواب بعد از ظهر یا خواب وقت ظهر است،

چون این خواب حایل و فاصل بین ظهر و نماز (ظهر) است، حیلوله گویند.

و چون تأخیر نماز از اول وقت ناپسند است، خوابیدن در این وقت خوب نیست .

خواب غیلوله

خواب آخر روز است كه موجب بیماری است. (رک: پندها ی جاویدان ، ص 449 و 410)

خواب بعد از عصر مكروه است .

چنانكه از امیرالمومنین(علیه السلام) روایت است خوابیدن بین الطلوعین و بین العشائین (بین نماز مغرب و عشاء ) موجب پریشانی و فقر می شود . (حلیة المتقین)

نویسنده

مدیر سایت
مدیریت مجموعه داده پردازان مدرن